Search EN menu en EIB GROUP CLIENT PORTAL
Search
Results
Top 5 search results See all results Advanced search
Top searches
Most visited pages

Supermacht Europa

Europa kan een ander soort supermacht zijn, gezien de mate waarin het waarden, regels en multilateralisme boven pure macht stelt. Maar het is niettemin een supermacht, en het streeft steeds meer naar investeringen en hervormingen die het niet alleen onaantastbaar, maar ook zeer aantrekkelijk zullen maken in een gevaarlijke wereld.

Door 24 February 2026
 

Listen

LUXEMBURG – Als er één belangrijke conclusie te trekken is uit de zojuist afgesloten veiligheidsconferentie in München, dan is het een boodschap van vertrouwen en zelfbewustzijn in Europa. De Europese Unie is immers een technologische, handels- en industriële grootmacht.

Overal in Europa zijn de tekenen van die kracht zichtbaar. Voor de noordkust van Polen, net voorbij de horizon, zullen binnenkort 233 enorme windturbines uit de zeebodem verrijzen, elk bijna zo hoog als de Eiffeltoren. Met rotoren uit Duitsland, funderingen ontworpen in Denemarken en kabels uit Polen en Griekenland worden ze indrukwekkende symbolen van de Europese productiekracht en industriële samenwerking. Als jongste uitbreiding van het toch al omvangrijke windpark in de Baltische Zee zorgen ze voor duizenden banen in de hele toeleveringsketen. Zodra ze in gebruik zijn, leveren ze bovendien schone energie aan nog eens 5,5 miljoen huishoudens.

De Poolse offshorewindparken, die energie opwekken die in Europa, door Europa en voor Europa wordt geproduceerd, zijn zowel strategisch als economisch van groot belang. Ze maken deel uit van de snelle uitbreiding van schone energie in heel Europa, van Italië in het zuiden tot Ierland en Litouwen in het noorden. Over het hele continent worden kabels en interconnectoren aangelegd, samen lang genoeg om de aarde meerdere malen te omspannen. Ze verbinden de winderige zeeën in het noorden met de zonnige Middellandse Zeekust en vormen zo een energienetwerk dat kan worden gezien als een nieuwe supersnelweg voor het tijdperk van elektriciteit.

Ondertussen zullen geavanceerde glasvezelsensoren, ontwikkeld door Nederlandse innovators, de zeebodem bewaken om Europa’s vitale infrastructuur te beschermen. Nieuwe satellietconstellaties uit België zorgen voor betere observatie vanuit de ruimte, aangevuld met geavanceerde radarsystemen uit Frankrijk en Spanje. Al deze technologieën worden met elkaar verbonden via AI-gestuurde 6G-netwerken, die in Finland worden ontwikkeld.

Dit zijn slechts enkele van de bijna negenhonderd investeringsprojecten die alleen al vorig jaar door de Europese Investeringsbankgroep zijn gefinancierd. Door gebruik te maken van garanties uit de EU-begroting om particuliere investeringen aan te trekken, geeft de EIB-groep een krachtige impuls aan de energie- en technologische revolutie die momenteel plaatsvindt. De transitie naar de wereld van morgen is in Europa al volop aan de gang – een ontwikkeling die in het licht van de snelle geopolitieke veranderingen soms over het hoofd wordt gezien.

De totale investeringen van de EU in de energietransitie bereikten in 2025 een nieuw record: bijna vierhonderd miljard euro. Dat geld ging naar uiteenlopende projecten, van waterkrachtcentrales in Oostenrijk en nieuwe spoorwegen in Tsjechië tot energiebesparende maatregelen bij kleine bedrijven in Kroatië en schone technologieën voor de zware industrie in Portugal. Alleen al in het afgelopen jaar steeg de gezamenlijke beurswaarde van Europese bedrijven in hernieuwbare energie met ruim vijftig procent. Wat velen op korte termijn onmogelijk achtten, gebeurt nu al: Europa maakt zich onomkeerbaar los van Russisch gas.

De Europese investeringen in defensie groeien zelfs nog sneller. De afgelopen drie jaar is de waarde van Europese defensieaandelen verdrievoudigd. Op cruciale terreinen, zoals de productie van artilleriegranaten, overtreft de industriële capaciteit van Europa inmiddels zelfs die van de Verenigde Staten. Ook op het gebied van strategische technologieën, zoals drones, boekt Europa grote vooruitgang. Daarnaast is er vrijwel uit het niets een nieuw venture-capital ecosysteem ontstaan, gericht op innovatieve bedrijven in de veiligheids- en defensiesector.

We hebben eerder een vergelijkbare mobilisatie gezien. In 2020 verwachtte niemand dat een Europees biotechbedrijf binnen enkele maanden een vaccin tegen een onbekend virus zou ontwikkelen, en zo de wereld zou helpen bij het bestrijden van een pandemie die eens in de honderd jaar voorkomt. Evenmin had iemand voorzien dat de Europese leiders een grootschalig herstel- en veerkrachtprogramma zouden opzetten, gefinancierd met gezamenlijke schulden, een ongekende uiting van solidariteit en eenheid. Toen de grootschalige Russische invasie van Oekraïne leidde tot een scherpe stijging van de energieprijzen, werd algemeen aangenomen dat de Europese economie zwaar zou worden getroffen. In werkelijkheid groeide het bbp van de eurozone dat jaar sneller dan dat van China en de Verenigde Staten.

Ondanks een handelsoorlog, grote schommelingen op de markten en veranderingen in traditionele partnerschappen en allianties, hebben Europese bedrijven hun veerkracht bewezen. Ze hebben niet alleen hun handelsstromen weten te diversifiëren, maar ook hun groei en investeringen op peil gehouden. In 2025 presteerden de Europese aandelenmarkten uiteindelijk beter dan de Amerikaanse beurzen, een beloning voor beleggers die vertrouwen bleven houden in de Europese economie. De werkloosheid ligt rond een historisch laag niveau en de economische groei trekt aan, mede dankzij sterke prestaties van landen als Spanje en Polen. In een onzekere wereld is Europa uitgegroeid tot een baken van stabiliteit.

De Europese Unie heeft zich in tijden van crisis steeds opnieuw aangepast en vernieuwd. Daardoor is zij goed toegerust om zich staande te houden in een onrustig geopolitiek klimaat. De EU is een exportgrootmacht en beschikt over universiteiten en onderzoekscentra van wereldklasse, evenals over een dynamisch start-upecosysteem. Opiniepeilingen laten zien dat de steun voor de EU en de euro nog nooit zo groot is geweest. Wereldwijde enquêtes tonen bovendien aan dat een meerderheid van de wereldbevolking de EU ziet als een grootmacht, op gelijke hoogte met de Verenigde Staten en China.

En dat is terecht. Met een economie van 22 biljoen dollar, een enorme interne markt van bijna een half miljard mensen en plannen voor een nieuwe uitbreidingsronde, is het mondiale gewicht van Europa onmiskenbaar. Europa is misschien een ander soort supermacht, een die waarden, regels en multilaterale samenwerking belangrijker vindt dan louter machtsvertoon. Maar juist daarin schuilt haar kracht: in haar trouw aan principes, en haar bereidheid om partners en bondgenoten te steunen. Dat blijkt onder meer uit haar rol als grootste verstrekker van financiële en militaire steun aan Oekraïne.

Europa blijft bruggen bouwen in een wereld waarin steeds meer muren worden opgetrokken. Het is de grootste handelsmacht ter wereld en staat centraal in een omvangrijk en groeiend netwerk van vrijhandelsovereenkomsten. Daarnaast is Europa ook een investeringsmacht die bijdraagt aan gedeelde welvaart wereldwijd. Als grootste verstrekker van humanitaire hulp en ontwikkelingsfinanciering ondersteunt het uiteenlopende projecten, van wereldwijde vaccinatiecampagnes tot initiatieven om de watervoorziening in steden als Amman en Karachi te verbeteren.

We doen dit omdat we vasthouden aan de waarden die ons hebben gebracht waar we nu staan. De Europese eenwording begon bijna tachtig jaar geleden, uit de as van twee wereldoorlogen. Onze ouders en grootouders hebben geleerd van de tragedies en fouten uit die donkere periode. Hun voorbeeld kan ons inspireren om een betere toekomst te bouwen, voor onszelf én voor anderen, overal ter wereld. Onze samenleving is gegrondvest op inclusie, gelijke kansen, intellectuele vrijheid, vrede en de rechtsstaat.

We weten wat nodig is om deze manier van leven te behouden. We moeten de Europese integratie verder verdiepen, ook op het gebied van onze kapitaalmarkten. Er zijn meer grootschalige investeringen nodig in vitale infrastructuur en strategische sectoren. Daarnaast moeten we regels en procedures vereenvoudigen, zodat de EU wendbaarder en efficiënter wordt. Ook hebben we meer wederzijds voordelige partnerschappen en allianties nodig, om onze toeleveringsketens te diversifiëren en nieuwe markten voor onze producten te openen.

Op al deze terreinen wordt het tempo opgevoerd. De Europese leiders tonen vastberadenheid en zijn vastbesloten om de sterke punten van Europa volledig te benutten, als de vaak onderschatte supermacht van de wereld.