Polska przeznaczy prawie 300 mln euro na projekty służące oszczędności energii przy wsparciu doradczym EBI w ramach programu ELENA

• EBI wesprze polski Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w przygotowywaniu projektów służących ograniczeniu zużycia energii.
• Uzyskane wsparcie pozwoli uruchomić inwestycje o wartości 288 mln euro w budynki użyteczności publicznej i sieci ciepłownicze w całej Polsce.
• Wsparcie doradcze EBI będzie udzielane w ramach europejskiego programu wsparcia energetyki na poziomie lokalnym (ELENA), wspólnego instrumentu EBI i Komisji Europejskiej w ramach InvestEU.

Dzięki zawarciu nowej umowy w ramach programu ELENA, Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego będzie przez cztery lata doradzać Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w celu sprawnego wykorzystania 288 mln euro na poprawę efektywności energetycznej budynków publicznych i rozbudowę sieci ciepłowniczych w Polsce.

Celem wsparcia jest przeprowadzenie termomodernizacji ponad 80 budynków użyteczności publicznej i transformacja co najmniej 65 sieci ciepłowniczych w całym kraju. Projekty realizowane przez NFOŚiGW zwiększą wydajność i obniżą emisje dwutlenku węgla sieci ciepłowniczych w Polsce.

„Wsparcie oferowane przez doradztwo EBI w ramach ELENA pozwala rządom i samorządom przekształcić ambitne cele dotyczące klimatu i energetyki w dojrzałe, nadające się do wdrożenia projekty inwestycyjne. Nasza współpraca z NFOŚiGW przyspieszy inwestycje, które poprawią wydajność energetyczną, zwiększą wykorzystanie energii odnawialnej i upowszechnią czystsze rozwiązania ciepłownicze z korzyścią dla obywateli i społeczności lokalnych w całej Polsce” – powiedział wiceprezes EBI Ioannis Tsakiris.

Program inwestycji objętych wsparciem przyniesie roczne oszczędności energii na poziomie ok. 23 gigawatogodzin (GWh) oraz redukcję emisji CO₂ równoważną śladowi węglowemu około 15 tys. domów.

Wsparcie doradcze EBI pomoże utworzyć nowe „centrum kompetencji” w NFOŚiGW, powiedziała prezes zarządu Doroty Zawadzkiej-Stępniak: „Centrum kompetencji powołane w ramach programu ELENA odpowiada na potrzeby rynkowe w zakresie konsultingu inwestycyjnego wspierającego polską transformację energetyczną. Program ELENA zapewni NFOŚiGW unikatowy w skali Europy pakiet usług, łączący doradztwo ze wsparciem finansowym na rzecz przyszłych beneficjentów. Inicjatywa wpisuje się w strategię Funduszu na lata 2025–2028, która zakłada rozwój usług doradczych i utworzenie w jego strukturach centrum kompetencji, a także wykorzystanie nowoczesnych instrumentów finansowych”.

Projekt ELENA przyczyni się również do wzmocnienia zdolności technicznych NFOŚiGW i umożliwi funduszowi świadczenie gminom i władzom samorządowym fachowego wsparcia przy wdrażaniu projektów w zakresie efektywności energetycznej i czystej energii. Wsparcie EBI ma służyć wypracowaniu wymaganych kompetencji, które po zakończeniu obecnego projektu pozwolą uruchomić niezależnie zarządzaną „krajową” wersję ELENA w Polsce.

Informacje ogólne

Grupa EBI

Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) jest ramieniem finansowym Unii Europejskiej i jednym z największych wielostronnych banków rozwoju na świecie. W 2025 r. Grupa EBI zainwestowała rekordowe 100 mld euro i objęła wsparciem doradczym ponad 870 wiodących projektów w ramach ośmiu kluczowych priorytetów: klimat i środowisko, cyfryzacja i innowacje technologiczne, bezpieczeństwo i obronność, spójność terytorialna, rolnictwo i biogospodarka, infrastruktura społeczna, europejska unia oszczędności i inwestycji oraz silne partnerstwa globalne. Grupa EBI jest własnością 27 państw członkowskich, a jej inwestycje wspierają cele polityki UE.

Poza udzielaniem wieloletniego finansowania dla dużych projektów infrastrukturalnych, Grupa EBI mobilizuje inwestycje prywatne na rzecz innowacyjnych projektów oraz przedsięwzięć podwyższonego ryzyka. Dzięki temu rośnie znaczenie Grupy na europejskich rynkach finansowania dłużnego typu venture debt i kapitału wysokiego ryzyka (venture capital), jak również gwarancji oraz sekurytyzacji.

Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI) jest podmiotem zależnym Grupy EBI oferującym gwarancje i kapitał w celu zwiększenia dostępności finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw, a także start-upów w całej Europie. Działając jako główny inwestor poprzez rozległą sieć banków partnerskich i pośredniczących funduszy inwestycyjnych, EFI angażuje inwestycje prywatne i wspiera ekosystem funduszy venture capital finansujących innowacyjnych przedsiębiorców europejskich.

W 2023 r. EFI wraz z sześcioma państwami członkowskimi (Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Belgia i Holandia) uruchomił European Tech Champions Initiative (ETCI), fundusz funduszy mający na celu zwiększenie skali działania innowacyjnych start-upów. Dzięki ETCI do lutego 2026 r. powstało już 14 europejskich megafunduszy venture capital, a 40 firm z sukcesem skalowało działalność - w tym 11 rodzimych jednorożców, czyli spółek o kapitalizacji przekraczającej 1 mld euro. 

Zdjęcia przedstawicieli i siedziby Grupy EBI, pliki z logo i przebitki wideo do wykorzystania przez media są dostępne tutaj.

Doradztwo EBI

Oprócz finansowania Grupa EBI oferuje także usługi doradcze, które wspierają partnerów publicznych i prywatnych w przygotowywaniu i realizacji ambitnych projektów inwestycyjnych. W 2025 r. jednostka doradcza EBI wsparła pozyskanie finansowania i przyczyniła się do przyspieszenia realizacji 179 projektów w UE i poza nią o łącznej wartości ponad 80 mld euro.

ELENA

Instrument europejskiego wsparcia energetyki na poziomie lokalnym (ELENA) realizowany jest przez EBI w imieniu Komisji Europejskiej. EBI zapewnia wsparcie doradcze władzom publicznym i podmiotom prywatnym w zakresie przygotowywania i wdrażania inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej, wykorzystaniu energii odnawialnej zintegrowanej z budynkami oraz rozwojowi innowacyjnego transportu miejskiego. Na koniec 2025 r. w ramach ELENA przyznano ponad 374 mln euro dotacji na 206 projektów w całej UE, co pozwoliło wesprzeć zrównoważone inwestycje o wartości przekraczającej 12,7 mld euro.

Zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej EBI może w ramach ELENA wspierać państwo członkowskie przy tworzeniu „krajowej” wersji instrumentu.

Szczegółowe informacje o programie ELENA można znaleźć na stronie www.eib.org/elena