EBI przeznacza 30 mld EUR dla europejskich MSP pod postacią nowych kredytów przyznawanych za pośrednictwem banków komercyjnych 

Europejski Bank Inwestycyjny, na wniosek ministrów finansów Unii Europejskiej zgromadzonych na posiedzeniu nieformalnej Rady ECOFIN, które odbyło się w dniach 12-13 września 2008 r. w Nicei, postanowił zaktualizować i zwiększyć wsparcie finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw, aby pomóc im w przezwyciężeniu obecnego kryzysu kredytowego.

23 września Rada Dyrektorów EBI przyjęła początkową serię środków:

• EBI przeznaczy w latach 2008-2009 15 mld EUR na kredyty dla małych i średnich przedsiębiorstw za pośrednictwem banków komercyjnych w ramach całościowego pakietu na kwotę 30 mld EUR do 2011 roku. To stanowi znaczny wzrost w stosunku do normalnej wysokości kredytów w tym sektorze. EBI zamierza nie tylko zwiększyć swoją działalność, ale również ją usprawnić: dlatego też opracował nowy mechanizm finansowania o nazwie „kredyty EBI dla MSP”. Te kredyty również będą przyznawane za pośrednictwem banków komercyjnych, ale będą bardziej uproszczone, elastyczne i przejrzyste, dzięki czemu skorzysta z nich większa ilość MSP. Ten nowy mechanizm finansowania jest rezultatem szerokich konsultacji, które zostały przeprowadzone przez EBI wśród graczy rynkowych reprezentujących MSP w latach 2007-2008.

   

• Do końca roku EBI zaproponuje bankom pośredniczącym bardziej wyrafinowane produkty w formule podziału ryzyka przeznaczone dla tych segmentów rynku, z których penetracją banki komercyjne mają trudności (na przykład MSP, z którymi jest związane zbyt wysokie ryzyko lub dla których udzielono niewystarczających gwarancji).

Kredyty EBI dla MSP: 

Kto konkretnie kwalifikuje się do otrzymania nowych kredytów EBI dla MSP? Jakie rodzaje projektów mogą być objęte finansowaniem? Jaka jest procedura w celu uzyskania kredytu EBI dla MSP? Poniżej znajdują się praktyczne wskazówki korzystania z nowych środków przyjętych 23 września przez Radę Dyrektorów.

• Kto kwalifikuje się do otrzymania kredytu EBI dla MSP?  

   

Samodzielne przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 250 pracowników. Spółki zależne i spółki holdingowe grup przemysłowych nie kwalifikują się do otrzymania tego kredytu, gdyż jest on zarezerwowany dla małych i średnich przedsiębiorstw.

• Jakie jest przeznaczenie tych kredytów?  

   

Kredyty EBI dla MSP mogą wspierać wszystkie rodzaje inwestycji lub wydatków niezbędnych do rozwoju małej firmy. Te inwestycje dzielą się na:

• materialne, tzn. zakup sprzętu lub nieruchomości. W zasadzie zakup gruntów jest wykluczony z wyjątkiem wypadków, kiedy jest to niezbędne do danej inwestycji; natomiast zakup ziemi rolnej jest całkowicie wykluczony.

   

• niematerialne, w rodzaju finansowania wydatków bezpośrednio związanych z badaniami i rozwojem, tworzeniem lub przejmowaniem sieci dystrybucji (również w innym państwie członkowskim UE), składaniem lub nabywaniem patentów czy kosztów ponoszonych w związku z transferem przedsiębiorstwa umożliwiającym kontynuację działalności gospodarczej (gdy zarówno nabywca, jak i przedsiębiorstwo wystawione na sprzedaż są MSP, a kwota wymagana do sfinansowania transferu nie przekracza 1 mln EUR).

   

• permanentne zwiększenie kapitału roboczego niezbędne do rozwoju MSP będących na etapie ekspansji.

   

Praktycznie we wszystkich sektorach gospodarki:

Kredyty EBI dla MSP mogą wspierać inwestycje we wszystkich sektorach gospodarki z wyjątkiem broni, gier hazardowych, tytoniu, testów na zwierzętach i działań, których oddziaływania na środowisko w dużej mierze nie da się złagodzić lub zrównoważyć, sektorów kontrowersyjnych pod względem moralnym lub etycznym (na przykład klonowania ludzi) i działalności deweloperskiej w zakresie nieruchomości sensu stricto.

Wyłączone są również operacje czysto finansowe (na przykład przejęcia spółek) z wyjątkiem transferu przedsiębiorstw w konkretnych, opisanych powyżej przypadkach.

• W jakiej wysokości i na jakich warunkach?  

   

Kredyty EBI dla MSP mogą wspierać inwestycje w każdej wysokości, od bardzo małych projektów po inwestycje, których koszt nie przekracza 25 mln EUR. EBI przyznaje wsparcie dla kredytów o okresie spłaty od dwóch do dwunastu lat. Faktyczny okres spłaty kredytu jest uzależniony od ekonomicznego okresu życia finansowanego projektu. Maksymalna kwota wsparcia EBI nie może przekroczyć 12,5 mln EUR na kredyt.

Kredyty EBI dla MSP w Unii Europejskiej będą przyznawane za pośrednictwem banków komercyjnych, które są odpowiedzialne za ocenę każdego wniosku kredytowego przedłożonego przez MSP. W większości przypadków decyzja w sprawie przyznania kredytu dla MSP będzie całkowicie w gestii banku pośredniczącego. Zaangażowanie EBI ma na celu poprawę warunków finansowych tych kredytów; Bank zadba o to, żeby zainteresowane MSP zostały odpowiednio poinformowane o tych korzystnych warunkach.

W niektórych wypadkach EBI może również udzielić finansowania w formule podziału ryzyka z bankiem partnerskim lub finansowania typu mezzanine. Praktyczne zasady tych dwóch opcji zostaną określone w późniejszym terminie.

• Do kogo należy się zwrócić?  

   

EBI współpracuje regularnie z ponad stoma bankami w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej. Systematycznie aktualizowane dane kontaktowe dotyczące banków pośredniczących w każdym kraju można znaleźć w odnośniku podanym poniżej.

• Kiedy będą dostępne nowe kredyty EBI dla MSP?  

   

Pierwsze kredyty EBI dla MSP w ramach tej nowej formuły będą dostępne w wielu krajach od początku października. Będą one przedmiotem odrębnych ogłoszeń.

• Jakie korzyści będą mieć MSP z nowych kredytów EBI?  

   

EBI jest bankiem Unii Europejskiej. Dzięki statutowi i udziałowcom (27 państwom członkowskim UE) jego jakość kredytowa uzyskuje najwyższą ocenę (AAA) na rynkach kapitałowych. EBI może zatem pozyskiwać środki na korzystnych warunkach, które następnie przekazuje beneficjentom swoich kredytów, zwłaszcza kredytów przyznawanych małym i średnim przedsiębiorstwom przez banki pośredniczące. Te banki podejmują się informowania, w konkretny i indywidualny sposób (na przykład wysyłając list informacyjny), o zaangażowaniu EBI i jego oddziaływaniu na warunki finansowe przyznanego kredytu.

• Czy nowe kredyty EBI dla MSP będą dostępne we wszystkich krajach UE?  

   

Tak, kredyty EBI dla MSP mogą wspierać inwestycje w 27 państwach członkowskich UE.

• Skąd pochodzi 30 mld EUR, które EBI stawia do dyspozycji MSP?  

   

EBI jest bankiem realizującym cele polityki UE; nie jest ciężarem ani dla budżetu Unii Europejskiej ani dla podatników z państw członkowskich. Pozyskuje środki na rynkach kapitałowych w niezależny sposób (w 2007 roku – ponad 50 mld EUR). Bank, działając z myślą o wspieraniu polityk Unii Europejskiej, pozyskuje te znaczne środki na skalę globalną z przeznaczeniem na rozwój gospodarki europejskiej.

Nowe produkty w przygotowaniu 

Do końca roku EBI zaproponuje bankom pośredniczącym bardziej wyrafinowane produkty w formule podziału ryzyka przeznaczone dla tych segmentów rynku, z których penetracją banki komercyjne mają trudności (na przykład MSP, z którymi jest związane zbyt wysokie ryzyko lub dla których udzielono niewystarczających gwarancji). Zostaną opracowane trzy rodzaje środków:

• kredyty w formule podziału ryzyka z bankami, przy czym EBI gwarantuje część łącznego ryzyka przejmowanego przez bank pośredniczący; 
• kredyty, dla których EBI przejmuje bezpośrednio ryzyko związane z MSP – beneficjentem wraz z bankiem pośredniczącym; 
• produkty typu mezzanine dla dynamicznie rozwijających się MSP (tzw. gazeli biznesu). Grupa EBI, za pośrednictwem swojej jednostki zależnej – Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI), będzie przyznawać kredyty partycypacyjne, które są podobne do quasi-kapitału zakładowego i umożliwiają „gazelom biznesu” wzmocnienie zdolności do zaciągania kredytu bankowego bez konieczności otwierania kapitału dla innych inwestorów lub dostarczania wysokiego zabezpieczenia (kredyt partycypacyjny jest zamieniany na akcje tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwo nie jest w stanie go spłacić).

   

EBI i Komisja Europejska będą współpracować nad utworzeniem paneuropejskiego funduszu mikrokredytowego przeznaczonego dla bardzo małych przedsiębiorstw. Ten fundusz umożliwi przyznawanie kredytów, za pośrednictwem trzydziestu europejskich instytucji mikrofinansowania, na tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw oraz pomoc techniczną dla nich (chodzi tu przede wszystkim o przedsiębiorstwa znajdujące się na obszarach wrażliwych).

Tło  

EBI – od 40 lat partner w finansowaniu MSP

Grupa EBI finansuje MSP od 1968 roku; Rada Gubernatorów (składająca się z ministrów finansów z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej) uczyniła to finansowanie jednym z pięciu priorytetów operacyjnych Grupy EBI na 2005 rok.

Do 2007 roku działalność Grupy EBI w sektorze MSP obejmowała trzy rodzaje produktów finansowych udzielanych za pośrednictwem ponad dwustu banków komercyjnych i około trzystu funduszy inwestycyjnych typu private equity w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej:

• linie kredytowe EBI dla banków komercyjnych z przeznaczeniem na średnio- lub długoterminowe finansowanie inwestycji materialnych MSP; roczna wysokość tych kredytów, dla około 50 tys. MSP rocznie, wynosiła około 5 mld EUR. 
• kapitał ryzyka: od 2000 roku EFI zainwestował 4,4 mld EUR w 273 fundusze inwestycyjne typu private equity, które nabywają udziały w małych i średnich przedsiębiorstwach, przeważnie innowacyjnych małych firmach o dużym potencjale wzrostu (strategia lizbońska). Dzięki tym środkom od 2001 roku powstało w Unii Europejskiej ponad 800 tys. MSP. 
• gwarancje bankowe, również udzielane przez EFI. Przeprowadzono 190 operacji pozwalających na udzielenie częściowej gwarancji dla zaangażowania z tytułu kredytów bankowych dla MSP w wysokości 11,6 mld EUR. EFI poprzez podział ryzyka komercyjnego z bankami dokonuje przesunięcia tego ryzyka, zmniejszając w ten sposób poziom rezerw, do których utworzenia banki są zobowiązane w ramach Umowy Bazylejskiej II. Dzięki temu powstaje pośredni efekt dźwigni finansowej, który wywiera pozytywne oddziaływanie na kredyty bankowe dla MSP.

   

EBI jest cudownym rozwiązaniem? 

Odpowiedź brzmi nie - EBI nie ma panaceum na wszystko. Jednakże w tym okresie, kiedy większość państw członkowskich ma ograniczone pole manewru, a sektor bankowy stoi w obliczu poważnego kryzysu finansowego, Grupa EBI może udzielić elastycznego i efektywnego wsparcia dodatkowego. Właścicielami Banku są państwa członkowskie Unii Europejskiej, ale nie jest on ciężarem ani dla budżetu UE ani dla podatników, gdyż pozyskuje środki na rynkach kapitałowych (w 2007 roku – ponad 50 mld EUR) w niezależny sposób, bez konieczności uzyskania gwarancji ze strony państw członkowskich. Bank, działając z myślą o wspieraniu polityk Unii Europejskiej, pozyskuje te znaczne środki na skalę globalną z przeznaczeniem na rozwój gospodarki europejskiej.